Svæðisskipulag Vestfjarða

Svæðisskipulag er lögformlegt ferli sem tryggir aðkomu almennings og hagsmunaaðila, auk þess að vera ákveðin skuldbinding hlutaðeigandi sveitarfélaga.

Gerð svæðisskipulags fyrir Vestfirði, byggir á ályktun 67. Fjórðungsþing Vestfirðinga að hausti sem haldið var á Patreksfirði 8.-10. september 2022 og beinir þeim tilmælum til stjórnar Fjórðungssambands Vestfirðinga að láta hefja vinnu við gerð svæðisskipulags fyrir Vestfirði hið fyrsta. Segir síðan í ályktunni að

„Svæðisskipulagið marki meginstefnu og langtímaframtíðarsýn í umhverfis- og byggðamálum Vestfjarða, þar sem hagsmunir sveitarfélaganna fari saman til að stuðla að uppbyggingu Vestfjarða sem landfræðilegri, hagræni og félagslegri heild sem styrkir byggðaþróun á Vestfjörðum til framtíðar.“

Öll aðildarsveitarfélög Fjórðungssambands Vestfirðinga á þeim tíma þ.e. Árneshreppur, Kaldrananeshreppur, Strandabyggð, Reykhólahreppur, Vesturbyggð, Tálknafjarðarhreppur, Ísafjarðarbær, Bolungarvíkurkaupstaður og Súðavíkurhreppur samþykktu aðild að svæðisskipulagsnefnd í maí og júní 2023 og á hvert sveitarfélag tvo fulltrúa í nefndinni. Tálknafjarðarhreppur og Vesturbyggð sameinuðust síðan vorið 2024 í sveitarfélagið Vesturbyggð og fækkaði þá fulltrúum um tvo. Svæðisskipulagsnefnd  kom saman til fyrsta fundar þann 13. september 2023 og á 2. fundi nefndarinnar þann 7. október 2023 var samþykktur rammi útboðs á gerð svæðisskipulags og var verkefnið boðið út í byrjun janúar 2024.  Lægst bjóðandi voru VSÓ ráðgjöf í samstarfi við Urbana ehf og gengið var frá samningi við þá í febrúar á grundvelli samþykkis útboðsins. 

Skipulagssvæði tekur til alls lands og strandsvæðis framangreindra sveitarfélaga eða svæði nær frá Brekkuá í Gilsfirði að vestan og austur um að Stikuhálsi milli Bitru og Hrútafjarðar. Í þessum sveitafélögum eru þéttbýliskjarnarnir eftirfarandi, Drangsnes, Hólmavík, Reykhólar, Patreksfjörður, Tálknafjörður, Bíldudalur, Þingeyri, Flateyri, Suðureyri, Bolungarvík, Hnífsdalur, Ísafjörður í Skutulsfirði og Súðavík.

Sveitarfélög á Vestfjörðum sem standa að gerð svæðisskipulags eiga samstarfi í gegnum aðild sína að Fjórðungssambandi Vestfirðinga og með beinni eða óbeinni aðild að stefnuskjölum er varða hagsmuni alls landshlutans. Fjórðungssamband horfði þar til að víðtæks samspils með fyrirliggjandi stefnuskjölum við gerð svæðisskipulagsins. 

Vinna að svæðisskipulagi skiptist í þrjá megináfanga, fyrst lýsing, í öðru lagi vinnslutillaga til undirbúnings auglýsingartillögu og í þriðja lagi kynningartillaga til undirbúnings endanlegri tillögu einnig nefnd Lokatillaga.

Lýsing svæðisskipulag, Gerð verkefnislýsingar svæðisskipulags Vestfjarða 2025 - 2050 var unnin skv. 1. mgr. 23. gr. skipulagslaga nr. 123/2010. Þar segir að gera skuli grein fyrir áherslum svæðisskipulagsnefndar við gerð svæðisskipulagsins, forsendum þess og fyrirliggjandi stefnu ásamt því hvernig samráði og kynningu verði háttað gagnvart íbúum og öðrum hagsmunaaðilum.

Við vinnu að gerð lýsingar var horft margþættra gagna sem unnin hafa verið á vettvangi Fjórðungssambandsins varðandi innviðamál, samfélagsmál og atvinnumál og gögn unnin í samstarfi við hagaðila, stofnanir og ráðuneyti s.s. Sóknaráætlun Vestfjarða, Strandsvæðaskipulag Vestfjarða, Sviðsmyndagreining "Vestfirðir á krossgötum". Drög að efnisþáttum lýsingar voru lögð fyrir íbúafundi vorið 2024 auk viðtala við skilgreinda hópa íbúa og hagaðila, þessi vinna var unnin samhliða við vinnu að gerð Sóknaráætlunar Vestfjarða 2025-2029. Endanlegt val framtíðarmynda og stefnu var síðan afgreidd á 69. Fjórðungsþingi Vestfirðinga, haldið í október 2024 á Laugarhóli í Bjarnarfirði.  sem unnin lokið og niðurstaða sem birt í Tengd skjöl hér á síðunni, Frumdrög Svæðisskipulags Vestfjarða 2026-2050

Vinnslutillaga svæðisskipulags og stöðumat, á grundvelli frumdraga var mótuð Vinnslutillaga á grundvelli 2. mgr 23. gr Skipulagslaga 123/2010. Vinnslutillagan var lögð fram til umsagnar í Skipulagsgátt 6.  júní 2025 til 20. ágúst 2025, sjá einnig í Tengd skjöl hér á síðunni. Vinna við úrvinnslu umsagna hófst strax  í framhaldinu að umsagnarfresti lauk.  Í lok október 2025 lágu fyrir drög að tillögu til auglýsingar sem svæðisskipulagsnefnd tók til afgreiðslu í nóvember 2025.

Auglýsingartillaga svæðisskipulags. Svæðisskipulagsnefnd samþykkti á 23. fundi sínum þann 17. nóvember 2025 að gera tillögu til sveitarfélaga sem standa að svæðisskipulaginu, að auglýsa tillögu að svæðisskipulagi til kynningar sbr. 24. gr. Skiplagslaga nr. 123/2010.  Sveitarfélögin samþykktu þessa beiðni svæðisskipulagsnefndar á fundum í desember 2025 og var þann 23. desember 2025 óskað er eftir því að Skipulagstofnun hefji athugun á endanlegri tillögu að svæðisskipulagi Vestfjarða 2025 – 2050 sbr. 4. mgr. 23. Gr skipulagslaga nr. 123/2010.  Þar með lág fyrir samþykki allra sveitarfélaga á formlegri afgreiðslur svæðisskipulagsnefndar um að auglýsa tillögu að svæðiskipulagi Vestfjarða ásamt fylgigögnum, skýrslu um stöðumat og skýrslu um umhverfismat.

Tillagan var afgreidd að hálfu sveitarfélaganna með fyrirvara um útlitslegar breytingar en öllum gögnum málsins var hlaðið í Skipulagsgátt. Einnig voru gögnin í Tengd skjöl sett fram hér að síðunni. 

Kynningartillaga svæðisskipulags
Skipulagsstofnun afgreiddi athugun á Auglýsingartillögu svæðisskipulagsins, þann 6. febrúar 2026. Svæðisskipulagsnefnd fjallaði um athugun Skipulagsstofnunar á Auglýsingartillögu á fundi sínum þann 11. febrúar 2026 og samþykkti breytingar til að bregðast við efnisatriðum athugunar Skipulagsstofnunar og samþykkti síðan Kynningartillögu ásamt umhverfismatsskýrslu og stöðumati sem er og að finna hér á vefssvæði svæðisskipulagsins.

Kynningartillaga Svæðisskipulags Vestfjarða 2025-2050 á grundvelli 24. gr. skipulagslaga nr. 123/2010 og 15. gr. laga um umhverfismat framkvæmda og áætlana nr. 111/2021, var sett fram þann 16. febrúar 2026 Skipulagsgátt þar sem hún var opin til umsagnar fram til 7. apríl 2026. Er tillaga var einnig auglýst í landsdekkandi dagblaði og héraðsmiðlum. Á umsagnartímabilinu voru haldnir þrír kynningarfundir, á Hólmavík 24. febrúar, Ísafirði 25. febrúar og Patreksfirði 10. mars 2026 auk kynningar í fjarfundi, sem kynna má sér hér https://youtu.be/o2Sx45X0Oi4?si=5xDgXYTndaoju46o

Lokatillaga að Svæðisskipulagi Vestfjarða.
Svæðisskipulagsnefnd kom saman til fundar 14. apríl 2026 til að fjalla um innsendar umsagnir og tillögu að viðbrögðum við þeim. Alls bárust 10 umsagnir með nýjum atriðum sem ekki höfðu komi fram áður, en 3 umsagnir voru árétting á umsögnum við Kynningartillögu svæðisskipulags. Staða málsins var kynnt á Aukaþingi Fjórðungssambands Vestfirðinga sem haldið var í fjarfundi 15. apríl 2026. Svæðisskipulagsnefnd kom að nýju saman til fundar 4. maí 2026 til að fara að nýju yfir viðbrögð við umsögnum og texta að lokatillögu.

Í framhaldinu var samhljóða samþykkt tillaga að senda sveitarfélögum sem að skipulaginu standa, lokatillögu ásamt umsögnum svæðisskipulagsnefndar við framkomnum athugasemdum til samþykktar sveitarstjórna, í samræmi við 2. mgr. 25. gr Skipulagslaga nr 123/2010.  Var beiðni þessa efnis send sveitarstjórnum þann 5. maí 2026 og fylgdi erindinu, lokatillaga ásamt umhverfismati, stöðumati og samantekt umsagna við kynningartillögu.

Samþykki sveitar og bæjarstjórnar á tillögu Svæðisskipulags Vestfjarða 2025-2050

Tillaga að Svæðisskipulagi Vestfjarða 2025–2050 var samþykkt í svæðisskipulagsnefnd Vestfjarða 4. maí 2026.
Svæðisskipulag Vestfjarða 2025–2050 hefur nú verið samþykkt af öllum aðildarsveitarfélögum, sem hér segir:

Sveitarstjórn Árneshrepps, 6. maí 2026
Bæjarstjórn Ísafjarðarbæjar, 7. maí 2026
Sveitarstjórn Súðavíkurhrepps, 8. maí 2026
Bæjarstjórn Bolungarvíkurkaupstaðar, 12. maí 2026
Sveitarstjórn Strandabyggðar, 12. maí 2026
Bæjarstjórn Vesturbyggðar, 13. maí 2026
Sveitarstjórn Reykhólahrepps, 13. maí 2026
Sveitarstjórn Kaldrananeshrepps, 15. maí 2026

Auglýsing um að tillagan væri í kynningu sbr. 24 gr. Skipulagslaga, var birt á vefum Vestfjarðastofu og aðildarsveitarfélaga, vef bæjarins besta, í Morgunblaðinu og 26. tbl. Lögbirtingablaðsins. Niðurstaða svæðisskipulagsnefndar sbr. 3. mgr. 25. gr. verður auglýst á sömumiðlun að Lögbirtingi frátöldum. Samantekt umsagna og viðbragða að lokinni kynningu á tillögu var hlaðið upp á fyrra skrefi og er þar aðgengileg öllum þeim sem sendu inn athugasemdir sjá nánar í Skipulagsgátt https://skipulagsgatt.is/issues/2024/603