Söguágrip Dýrafjarðar
Dýri nam Dýrafjörð á landnámsöld. Dýri bjó að Hálsum í landi Hvamms.
Eitthvert þinghald var viðhaft á Þingeyri á landnámsöld en ekki er vitað með vissu um byggð hér fyrst eftir landnám. Í Gísla Sögu Súrssonar er Þorvaldur Gneisti nefndur ábúandi.
Á 13. og 14. öld voru erlend kaupskip farin að koma í Dýrafjörð og á 16. öld var Þingeyri orðin miðstöð viðskipta í firðinum. Aðallega voru þetta þýsk skip og sóttust þýsku kaupmennirnir helst eftir fiski, lýsi og vaðmáli.
Eini Íslendingurinn sem fékk einkaleyfi til verlsunarreksturs var Eggert Hannesson og var það árið 1579.
Á 15. og 16. öld voru það nær einvörðungu Bretar og Þjóðverjar ásamt einstaka spænskri skútu sem stunduðu verslun í Dýrafirði.
1602 var danska einokunin leidd í lög og tóku þá vellauðugir danskir kaupmenn við öllum verslunarrekstri á staðnum. Dýrfirðingar versluðu þó á laun við franska duggara.
1684 var landinu öllu skipt í verslunarumdæmi og náði kaupsvið Þingeyrarkaupstaðar yfir norðurhluta Arnarfjarðar, Dýrafjörð og Önundarfjörð.
1742 voru á Þingeyri fjögur hús, krambúð, beykihús, pakkhús og torfkofi. Árið 1787 höfðu átta í viðbót bætst við.
1. janúar 1788 var svo einokunnarverslun Dana aflétt, N. C. Gram eignaðist allan verslunarrekstur á Þingeyri 8. júní 1867 og rak hér verslun og útgerð í rúm 30 ár. Þegar Gram tók við verslun var á Þingeyri eitt heimili en 1901 hafði íbúum fjölgað í 173.
Landbúnaður og sjómennska hafa verið lifibrauð Dýrfirðinga fyrr og nú og í sveitinni var búið mest á 49 býlum.
Hákarlalegur voru farnar frá Fjallaskaga um miðja 18. öld og smíðuðu Dýrfirðingar skip sín til iðjunnar.
Á síðari helmingi 19. aldar er talið að um og jafnvel yfir 300 frönsk fiskiskip hafi sótt á Íslandsmið. Frakkar voru tíðir gesti í Haukadal og þegar mest var lágu um 80 franskar duggur á Haukadalsbótinni. Frakkar sóttu á þessum tíma fast að koma upp fiskverkunarstöð í Dýrafirði og fjölga í kjölfarið fiskiskipum sínum við landið. Við útveginn áttu að starfa um 5000 manns til sjós og lands en 1. október 1855 bjuggu í Dýrafirði 735 en íbúar Reykjavíkur voru þá 1353.
Frökkum tókst ekki að semja við Dani um land í Haukadal og réðu Bretar þar mestu um þar sem þeir höfðu hótað styrjöld í Evrópu ef Danir hyggðust veita Frökkum leyfi til uppbyggingar í Dýrafirði. Bretum hugnaðist illa að Frakkar færu að nema lönd á Atlandshafi þar sem breska heimsveldið hafði ráðið ríkjum.
Á árunum 1884 til 1897 höfðu bandarískir lúðuveiðimenn frá Glouchester í Massaschussets bækistöð hérna og virtist það ekki neinum harmkvælum bundið.
Þilskipaútgerð jókst mjög á síðustu áratugum 19.aldar og 1890 hóf norskur útgerðarmaður rekstur Hvalstöðvar á Framnesi.
20. öldin var öld útgerðar og landbúnaðar í Dýrafirði og lengi var hér öflugur verslunarrekstur. Einnig var hér rekið hótel, bakarí, sælgætisgerð og að ógleymdri elstu starfandi vélsmiðju landsins. Vélsmiðju Guðmundar J. Sigurðssonar sem tók til starfa 1913 og sóttu m.a. Bretar mikla þjónustu í smiðjuna.
Eitt elsta hús landsins, Pakkhúsið er staðsett á Þingeyri. Það er timburhús reist árið 1787 en var tekið niður til viðgerðar 1994.
Í manntali frá 1930 má sjá að íbúar í Þingeyrarhreppi eru 783. Töluvert hefur fækkað síðan.
Heimildir: Elís Kjaran Friðfinnsson
Freysteinn Jóhannsson.(2005, 15.maí). Bretar hótuðu Evrópustyrjöld út af ásókn Frakka í Dýrafjörð. Morgunblaðið, bls 22.
Kjartan Ólafsson. 1999. Firðir og fólk 900-1900. Útgáfufélag Búnaðarsambands Vestfjarða.